Trong quá trình thực hiện hoạt động đấu thầu mua sắm công, có nhiều trường hợp trong thời gian thực hiện hợp đồng, dễ có khả năng phát sinh nhu cầu sử dụng hàng hóa, dịch vụ vượt khối lượng trong hợp đồng đã ký (chẳng hạn như vật tư y tế,…), để kịp thời bổ sung nguồn cung, tối giản hóa thủ tục đấu thầu, nâng cao hiệu quả mua sắm công, đặc biệt là khả năng đáp ứng nhanh, kịp thời hàng hóa, dịch vụ đối với những lĩnh vực quan trọng, cấp thiết (như y tế,…), thì việc áp dụng “tùy chọn mua thêm” sẽ phát huy tối đa hiệu quả của nó. Vậy tùy chọn mua thêm được quy định cụ thể như thế nào ? quy trình thủ tục triển khai thực hiện gồm những bước gì và mẫu biểu áp dụng tham khảo ở đâu ? hãy cùng tìm hiểu qua các nội dung dưới đây.
Đối với gói thầu áp dụng tùy chọn mua thêm thì giá gói thầu được phê duyệt có bao gồm giá trị của phần tùy chọn mua thêm không ? Căn cứ quy định nào ?
Tại Điểm c Khoản 2 Điều 39 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định:
“2. Giá gói thầu:
c) Đối với gói thầu áp dụng tùy chọn mua thêm quy định tại khoản 8 Điều này, giá gói thầu không bao gồm giá trị của tùy chọn mua thêm”.
Gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn có được áp dụng tùy chọn mua thêm không ? Hay gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn theo hình thức đấu thầu rộng rãi có được áp dụng tùy chọn mua thêm không ? Nếu có thì cần phải đáp ứng những điều kiện gì để thực hiện tùy chọn mua thêm ? Quy định ở đâu ?
Tại Khoản 8 Điều 39 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định:
8. Tùy chọn mua thêm (nếu có):
a) Tùy chọn mua thêm là khả năng chủ đầu tư mua bổ sung hàng hóa, dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn của gói thầu ngoài khối lượng nêu trong hợp đồng;
b) Trường hợp gói thầu áp dụng tùy chọn mua thêm, kế hoạch lựa chọn nhà thầu phải ghi rõ khối lượng, số lượng, giá trị ước tính của phần tùy chọn mua thêm;
c) Tùy chọn mua thêm được thực hiện khi đáp ứng đủ các điều kiện: nhà thầu đã trúng thầu thông qua đấu thầu rộng rãi, đàm phán giá; khối lượng mua thêm không vượt 30% của khối lượng hạng mục tương ứng nêu trong hợp đồng; có dự toán được phê duyệt đối với khối lượng mua thêm; đơn giá của hàng hóa, dịch vụ mua thêm không được vượt đơn giá của các hàng hóa, dịch vụ tương ứng trong hợp đồng; chỉ áp dụng trong thời gian có hiệu lực của hợp đồng.”
Một trong những điều kiện để áp dụng tùy chọn mua thêm theo quy định tại Điểm c Khoản 8 Điều 39 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 là “có dự toán được phê duyệt đối với khối lượng mua thêm”, tuy nhiên ai sẽ phê duyệt dự toán này ? Quy định ở đâu ?
Tại Tờ trình Kế hoạch LCNT ban hành theo Thông tư 79/2025/TT-BTC quy định và hướng dẫn về tùy chọn mua thêm như sau:
“Tùy chọn mua thêm chỉ áp dụng đối với gói thầu đấu thầu rộng rãi, đàm phán giá và thực hiện theo quy định tại khoản 8 Điều 39 của Luật Đấu thầu. Trường hợp áp dụng tùy chọn mua thêm thì ghi rõ khối lượng, số lượng có thể mua bổ sung theo tỷ lệ phần trăm so với khối lượng tương ứng của hợp đồng nhưng bảo đảm không vượt 30%; nêu giá trị ước tính tương ứng. Trường hợp không áp dụng tùy chọn mua thêm thì ghi “không áp dụng”.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, trường hợp áp dụng tùy chọn mua thêm, chủ đầu tư phê duyệt dự toán riêng cho tùy chọn mua thêm làm căn cứ thực hiện mua thêm. Đối với gói thầu chia làm nhiều phần, mỗi phần đều được chọn áp dụng tùy chọn mua thêm không vượt quá tỷ lệ phần trăm ghi tại kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Dự toán cho tùy chọn mua thêm có thể phê duyệt theo từng phần hoặc phê duyệt chung cho các phần.
Đối với gói thầu máy đặt, máy mượn, khuyến nghị chủ đầu tư xem xét, áp dụng tùy chọn mua thêm”.
Đối với phần khối lượng mua thêm có được đưa vào để đánh giá năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu không ? Quy định ở đâu ?
Tại Bảng chỉ dẫn nhà thầu thuộc E-HSMT ban hành theo Thông tư 79/2025/TT-BTC quy định về thay đổi khối lượng hàng hóa, dịch vụ áp dụng trong trường hợp mua thêm như sau:
“Trước khi hợp đồng hết hiệu lực, Chủ đầu tư với nhà thầu thỏa thuận mua bổ sung khối lượng hàng hóa, dịch vụ của gói thầu ngoài khối lượng nêu trong Chương IV với điều kiện không vượt quá tỷ lệ quy định tại E-BDL và đáp ứng quy định tại khoản 8 Điều 39 của Luật Đấu thầu. Phần công việc mua bổ sung phải tương tự với phần công việc nêu trong hợp đồng đã ký kết và đã có đơn giá. Khối lượng hàng hóa, dịch vụ bổ sung này không được sử dụng để đánh giá về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu. Đối với nhà thầu liên danh, việc phân chia trách nhiệm thực hiện khối lượng bổ sung theo tùy chọn mua thêm thực hiện theo tỷ lệ phân chia công việc theo hợp đồng đã ký, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.”
Trong đó tại Bảng dữ liệu đấu thầu thuộc E-HSMT quy định về tỷ lệ tùy chọn mua thêm:
“- Tùy chọn mua thêm: _____ [ghi “có áp dụng” hoặc “không áp dụng” theo kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt. Trường hợp “có áp dụng” thì ghi rõ tỷ lệ của khối lượng, số lượng mua thêm nhưng không vượt quá 30% của khối lượng hạng mục hàng hóa, dịch vụ tương ứng nêu trong Chương IV và phù hợp với kế hoạch lựa chọn nhà thầu];
– Tỷ lệ tùy chọn mua thêm tối đa là:___[ghi tỷ lệ %].”
Quy trình thủ tục cần thực hiện những bước nào khi triển khai áp dụng tùy chọn mua thêm ?
Để đảm bảo tuân thủ quy định và chặt chẽ về hồ sơ, thủ tục khi triển khai thực hiện tùy chọn mua thêm cần đảm bảo các bước thủ tục sau đây:
|
BƯỚC |
TRÌNH TỰ CÁC BƯỚC THỰC HIỆN “TÙY CHỌN MUA THÊM” |
CÁC CĂN CỨ, CHỈ DẪN, LƯU Ý QUAN TRỌNG VÀ MẪU ÁP DỤNG |
|
Bước 1 |
Căn cứ tính chất, đặc điểm và nhu cầu sử dụng hàng hóa, dịch vụ, chủ đầu tư xác định khả năng áp dụng tùy chọn mua thêm và đảm bảo được giao vốn NSNN/hoặc bố trí vốn để thực hiện khối lượng thuộc tùy chọn mua thêm.
(Chẳng hạn đối với vật tư y tế, các bệnh viện căn cứ đặc điểm của vật tư y tế tiêu hao có thể phát sinh đột biến nhu cầu sử dụng trong thời gian thực hiện hợp đồng, khi đó để kịp thời bổ sung nguồn cung, tối giản hóa thủ tục đấu thầu, nâng cao hiệu quả mua sắm công, đặc biệt là khả năng đáp ứng nhanh vật tư y tế nhằm kịp thời đáp ứng nhu cầu cứu chữa bệnh cho người dân, thì tùy chọn mua thêm sẽ phát huy tối đa hiệu quả của nó, từ đó bệnh viện hoàn toàn có thể dự trù áp dụng tùy chọn mua thêm trong trường hợp này để tổng hợp luôn kinh phí vào dự toán chi NSNN của cả năm tại đơn vị mình để được giao vốn thực hiện). |
Xem chi tiết trong file tải về.
|
|
Bước 2 |
Phải được phê duyệt trong KHLCNT: Tùy chọn mua thêm chỉ áp dụng đối với gói thầu đấu thầu rộng rãi, đàm phán giá. Trường hợp áp dụng tùy chọn mua thêm thì ghi rõ khối lượng, số lượng có thể mua bổ sung theo tỷ lệ phần trăm so với khối lượng tương ứng của hợp đồng nhưng bảo đảm không vượt 30%; nêu giá trị ước tính tương ứng. Trường hợp không áp dụng tùy chọn mua thêm thì ghi “không áp dụng” vào bảng kế hoạch lựa chọn nhà thầu. | Xem chi tiết trong file tải về. |
|
Bước 3 |
Phải được quy định cụ thể trong E-HSMT với các nội dung như: Trước khi hợp đồng hết hiệu lực, chủ đầu tư với nhà thầu thỏa thuận mua bổ sung khối lượng hàng hóa, dịch vụ của gói thầu ngoài khối lượng nêu trong Chương IV với điều kiện không vượt quá tỷ lệ quy định tại E-BDL và đáp ứng quy định tại khoản 8 Điều 39 của Luật Đấu thầu. Phần công việc mua bổ sung phải tương tự với phần công việc nêu trong hợp đồng đã ký kết và đã có đơn giá. Khối lượng hàng hóa, dịch vụ bổ sung này không được sử dụng để đánh giá về năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu. Đối với nhà thầu liên danh, việc phân chia trách nhiệm thực hiện khối lượng bổ sung theo tùy chọn mua thêm thực hiện theo tỷ lệ phân chia công việc theo hợp đồng đã ký, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. | Xem chi tiết trong file tải về. |
|
Bước 4 |
Thỏa thuận, thống nhất các điều khoản về nguyên tắc áp dụng tùy chọn mua thêm khi hoàn thiện Hợp đồng ký giữa chủ đầu tư và nhà thầu, làm cơ sở thực hiện các bước thủ tục tiếp theo khi chủ đầu tư có nhu cầu mua thêm. | Xem chi tiết trong file tải về. |
|
Bước 5 |
Chủ đầu tư xác định nhu cầu cần mua thêm để sử dụng trên thực tế ở thời điểm thực hiện Hợp đồng thông qua các thủ tục nội bộ (nhằm xác định rõ khối lượng, tiến độ cần cung cấp phù hợp hiệu lực của Hợp đồng) như:
– Các Phòng/ban/bộ phận chuyên môn – đơn vị trực tiếp sử dụng hàng hóa, dịch vụ xác định nhu cầu mua thêm và gửi văn bản đề nghị cung cấp bổ sung thêm khối lượng so với khối lượng trong Hợp đồng đã ký (nêu rõ khối lượng, tiến độ cần cung cấp) gửi Phòng/Ban/Bộ phận phụ trách đấu thầu, mua sắm công của chủ đầu tư tổng hợp, báo cáo người đứng đầu chủ đầu tư phê duyệt chấp thuận mua thêm; – Phòng/Ban/Bộ phận phụ trách đấu thầu, mua sắm công tổng hợp, làm tờ trình báo cáo người đứng đầu chủ đầu tư phê duyệt chấp thuận đồng ý cho mua thêm, làm căn cứ thực hiện các thủ tục mua thêm theo quy định. (Các thủ tục tại bước này không bắt buộc theo quy định, tuy nhiên là cần thiết đối với việc quản trị nội bộ của chủ đầu tư, là cơ sở đánh giá, quy trách nhiệm về hiệu quả sử dụng tiền, tài sản công và là căn cứ để chủ đầu tư ra quyết định “thực hiện mua thêm”, do đó khuyến nghị cần có bước này). |
Xem chi tiết trong file tải về. |
|
Bước 6 |
Phòng/Ban/Bộ phận phụ trách đấu thầu, mua sắm công của chủ đầu tư lập Tờ trình kèm dự thảo Quyết định trình người đứng đầu chủ đầu tư xem xét, phê duyệt dự toán mua thêm theo quy định tại điểm c khoản 8 điều 39 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. | Xem chi tiết trong file tải về. |
|
Bước 7 |
Ký Phụ lục Hợp đồng bổ sung thỏa thuận, thống nhất các nội dung mua thêm (cụ thể hóa khối lượng mua thêm, tiến độ cung cấp, giá trị và các nội dung có liên quan đến mua thêm đề cập ở Bước 8). | Xem chi tiết trong file tải về. |
|
Bước 8 |
Thực hiện các thủ tục phát sinh khác tương ứng với phần khối lượng mua thêm như bảo lãnh thực hiện Hợp đồng, bảo lãnh bảo hành và các hồ sơ, thủ tục khác có liên quan đến khối lượng mua thêm. | Xem chi tiết trong file tải về. |
Cần bộ mẫu hồ sơ thủ tục triển khai thực hiện tùy chọn mua thêm thì tham khảo ở đâu ?
Các chủ đầu tư có thể sử dụng tham khảo Bảng quy trình thủ tục nêu trên kèm bộ mẫu các bước thủ tục thực hiện “tùy chọn mua thêm” tải về TẠI ĐÂY.
Xem hướng dẫn chi tiết cách tải TẠI ĐÂY.
Dauthaumuasam.vn