Ngày nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thì việc triển khai, ứng dụng các phần mềm để phục vụ cho phát triển kinh tế, xã hội, cho nhu cầu công việc, học tập, cũng như phục vụ đời sống là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, cần phải làm đầy đủ những thủ tục gì để có được phần mềm đưa vào ứng dụng trong thực tiễn là một vấn đề được nhiều người quan tâm. Để trả lời được câu hỏi này thì trước hết cần phải làm rõ được phần mềm đó là phần mềm thương mại hay phần mềm nội bộ ? và nếu là phần mềm nội bộ thì nó là gói thầu mua sắm hàng hóa, dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn hay gói thầu hỗn hợp ?
Trước hết, cần hiểu thế nào là phần mềm thương mại ? thế nào là phần mềm nội bộ ? phân biệt sự khác nhau giữa phần mềm nội bộ và phần mềm thương mại để từ đó nhận diện, xác định cho đúng phần mềm cần mua thuộc loại nào.
Tại Khoản 11, Khoản 12, Điều 3, Nghị định số 224/2026/NĐ-CP ngày 24/6/2026 định nghĩa về phần mềm nội bộ và phần mềm thương mại như sau:
– “Phần mềm nội bộ là phần mềm được thiết kế, xây dựng, phát triển, nâng cấp, mở rộng theo yêu cầu riêng nhằm đáp ứng yêu cầu đặc thù của cơ quan, tổ chức, cá nhân”.
– “Phần mềm thương mại là phần mềm sẵn có, được cung cấp ngay khi có nhu cầu mà không phải thông qua đặt hàng thiết kế, xây dựng, phát triển, nâng cấp, mở rộng”.
Tiếp theo cần làm rõ gói thầu “mua sắm phần mềm thương mại” và gói thầu “mua sắm phần mềm nội bộ” là gói thầu mua sắm hàng hóa, tư vấn, phi tư vấn hay hỗn hợp ?
Đối với gói thầu mua sắm phần mềm thương mại:
Theo quy định tại Khoản 17 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 “Hàng hóa gồm máy móc, thiết bị, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, vật tư, phụ tùng; sản phẩm; phương tiện; hàng tiêu dùng; thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế; phần mềm thương mại“.
Như vậy, từ các dẫn chiếu quy định nêu trên, thì gói thầu mua sắm phần mềm thương mại là gói thầu mua sắm hàng hóa.
Đối với gói thầu mua sắm phần mềm nội bộ: Các quy định có liên quan được trích dẫn như sau:
Tại Khoản 4 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định: “Dịch vụ tư vấn là một hoặc một số hoạt động dịch vụ bao gồm: lập, đánh giá báo cáo quy hoạch, tổng sơ đồ phát triển, kiến trúc; khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi, báo cáo kinh tế – kỹ thuật, báo cáo đánh giá tác động môi trường; khảo sát, lập thiết kế, dự toán; tư vấn đấu thầu; tư vấn thẩm tra, thẩm định; tư vấn giám sát; tư vấn quản lý dự án; tư vấn thu xếp tài chính; kiểm toán và các dịch vụ tư vấn khác”.
Theo quy định tại Khoản 17 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 “Hàng hóa gồm máy móc, thiết bị, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, vật tư, phụ tùng; sản phẩm; phương tiện; hàng tiêu dùng; thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế; phần mềm thương mại”.
Tại Khoản 16 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 quy định: “Gói thầu hỗn hợp là gói thầu thuộc các trường hợp sau: thiết kế và cung cấp hàng hóa (EP); thiết kế và xây lắp (EC); cung cấp hàng hóa và xây lắp (PC); thiết kế, cung cấp hàng hóa và xây lắp (EPC); lập dự án, thiết kế, cung cấp hàng hóa và xây lắp (chìa khoá trao tay)”.
Tại Khoản 11 Điều 3 Nghị định số 224/2026/NĐ-CP ngày 24/6/2026 quy định về phần mềm nội bộ như sau: “Phần mềm nội bộ là phần mềm được thiết kế, xây dựng, phát triển, nâng cấp, mở rộng theo yêu cầu riêng nhằm đáp ứng yêu cầu đặc thù của cơ quan, tổ chức, cá nhân”.
Tại Khoản 7 Điều 5 Thông tư 39/2026/TT-BKHCN quy định lập và quản lý chi phí trong hoạt động đầu tư, mua sắm, thuê dịch vụ cho chuyển đổi số sử dụng ngân sách nhà nước liên quan đến phần mềm nội bộ như sau: “Trường hợp dự án đầu tư hệ thống có hạng mục phần mềm nội bộ thì dự toán để làm căn cứ thực hiện và thanh quyết toán gói thầu thiết kế chi tiết và triển khai (EP) là tổng mức đầu tư được duyệt”.
Như vậy, từ các quy định nêu trên có thể thấy phần mềm nội bộ được hình thành qua các công đoạn khác nhau như: Thiết kế và xây dựng, phát triển, nâng cấp, mở rộng. Do đó, người dùng dựa vào đặc điểm riêng biệt này và các quy định cụ thể trích dẫn nêu trên để xác định tính chất – loại gói thầu làm cơ sở triển khai thực hiện mua sắm theo quy định.
Tham khảo thêm các bài viết liên quan khác dưới đây:
– Các phương pháp xây dựng dự toán đối với phần mềm nội bộ (hay còn gọi là phần mềm may đo).
Lời khuyên hữu ích khác:
– Nhấn “like” và tham gia “theo dõi” fanpage theo đường link sau trên facebook để được thông báo cập nhật ngay lập tức các bài viết chia sẻ mới nhất: https://www.facebook.com/profile.php?id=100090478479853
– Nhấn tham gia nhóm “Đấu thầu mua sắm” trên facebook theo đường link sau để được tư vấn, hỗ trợ giải đáp thắc mắc, trao đổi, thảo luận các vấn đề mong muốn một cách kịp thời nhất: https://www.facebook.com/groups/559578899463767
Cập nhật: Tháng 7/2026.
Dauthaumuasam.vn